Theodor W. Adorno: een laatste genie?

blog January 18, 2016

cursus

Januari 2016 – april 2016 bij HOVO Rotterdam

2d365f7ab39588a2ce84c4b35e2321b4

De veelzijdige filosoof en socioloog Theodor W. Adorno (1903-1969) is wellicht de belangrijkste vertegenwoordiger van de Kritische Theorie, een denkrichting die ook onder de naam Frankfurter Schule bekend is. Zijn boeken en essays geven stuk voor stuk een scherpe kritiek op de 20e eeuw , maar tonen tegelijkertijd een grote liefde en een ongebreideld enthousiasme voor de kunsten.

In de eerste sessies bespreken we het leven van Adorno die vanwege zijn Joodse achtergrond ook enige tijd in de Verenigde Staten heeft geleefd. In de volgende sessies zullen we stap voor stap de belangrijkste werken en enkele toonaangevende essays bespreken, met name zijn essays over schrijvers zoals Beckett, Eichendorff en Kafka.

Adorno staat bekend om zijn abstracte stijl, maar door middel van close-reading van enkele sleutelpassages zullen we hem toch doorgronden. En dat is de moeite waard: Uiteindelijk is Adorno’s doel – ondanks zijn negatief-kritische blik – het verbeteren van de maatschappij. We zullen daarom uitgebreid spreken over de wisselwerking tussen maatschappij en (autonome) kunst. Adorno’s visie is een mooie toevoeging aan de huidige discussie over het ‘nut’ van kunst.

Uiteraard zullen we ook een blik werpen op Adorno’s belangrijkste intellectuele invloeden Hegel, Marx en Freud. Ook tijdgenoten en navolgers zullen kort de revue passeren.

MATERIAAL
De cursus is bedoeld als inleiding. Er wordt een reader samengesteld met enkele tekstfragmenten in het Nederlands. Tijdens de colleges worden verdere citaten getoond op de powerpointpresentatie, de dia’s worden vervolgens aan de cursisten verstrekt via de website van de Hovo of per e-mail: info@art-weise.nl

Workshop ‘Kafka in de klas’

blog January 18, 2016

Kafka-fronius

Inleiding

In deze workshop bekijken we verschillende teksten van Franz Kafka en bespreken we welke aspecten van deze modernistische en absurde literatuur voor leerlingen interessant en relevant zijn.

Leerdoelen

Na afloop van de workshop gaat u naar huis met een lespakket rondom de literatuur van Kafka. De focus ligt hierbij op De Gedaanteverwisseling, maar ook andere korte teksten en passages worden besproken.
We bespreken twee belangrijke interpretatiestromingen die voor leerlingen aansprekend zijn:
Ten eerste de (biografische) problematische vader-zoon- relatie en ten tweede de (maatschappelijke) machtsstructuren.
Ook is er aandacht voor Kafka’s schrijfstijl zodat u uw leerlingen kan wijzen op de spanning tussen de absurde gebeurtenissen enerzijds en de nuchtere en harde beschrijving daarvan anderzijds.

Programma

13.30 – 14.00 Inloop en ontvangst

14.00 – 15.15 Vader en zoon

Vooral het vroege werk van Kafka draait vaak om een problematische verhouding tussen zonen en hun vaders. We bekijken dit onderwerp aan de hand van:

•   De biografie van Kafka
•    De gedaanteverwisseling (Die Verwandlung)
•    Het vonnis (Das Urteil)

15.15 – 15.30 Pauze

15.30 – 16.30: Maatschappij en individu

In het latere werk van Kafka gaat het vaak om een verbeelding van de onderdrukkende werking die het maatschappelijke apparaat op het ‘ik’ uitoefent. Het begrip ‘kafkaësk’ is precies van die ervaring afkomstig. We bespreken deze sfeer van verdrukking en vervreemding aan de hand van de volgende teksten:

In de strafkolonie (In der Strafkolonie)
Het proces (daaruit: voor de wet) (Der Process / Vor dem Gesetz)
Nogmaals De Gedaanteverwisseling

16.30 – 17.15: Lespakket

Gezamenlijk gaan we de besproken inhoud in de juiste vorm gieten zodat u naar huis gaat met een afgerond lespakket voor 5 of 6 VWO (ongeveer 4 lessen rondom “Kafka en maatschappijkritiek in de literatuur”)

Werkwijze

De docent verzorgt een inleiding, daarna bespreken we gezamenlijk de tekstpassages en tot slot wordt de besproken inhoud als lespakket vormgegeven. De voertaal is Duits.

Nodig voor de workshop

Het is aan te bevelen de teksten aan te schaffen, maar het is niet nodig deze teksten ter voorbereiding al te lezen. Tijdens de workshop werken we met uitvoerige citaten (Duitse tekstpassages)

Literatuur

De gedaanteverwisseling (Die Verwandlung)
Het vonnis (Das Urteil)
• In de strafkolonie (In der Strafkolonie)
• Het proces (daaruit: voor de wet) (Der Process / Vor dem Gesetz)

Op weg naar de Toverberg, cursus in Rotterdam en Alkmaar

blog September 25, 2014

 

Deze cursus gaat nu van start bij HOVO Rotterdam en zal vanaf het voorjaar van 2015 ook Bij de HOVO Alkmaar van start gaan.

0,,4767187_7,00

Thomas Mann

De Toverberg. De titel van één van Thomas Manns beroemdste
werken spreekt meteen tot de verbeelding. In Duitsland staat
het werk in bijna elke boekenkast én op nummer 1 in het lijstje
‘boeken die ik zou willen lezen’. Maar het is niet vanzelfsprekend
dat het meteen lukt om dit meesterwerk uit te lezen. Het is echter
wel de moeite waard! Tijdens de cursus lezen we deze roman uit
1924 van kaft tot kaft; dat zijn zo’n 1000 pagina’s.

De jonge, onbevooroordeelde Hans Castorp, afkomstig uit Hamburg,
bezoekt op een mooie dag zijn neef die noodgedwongen in een sanatorium
verblijft. Al gauw raakt Castorp, door onze ironische verteller als
‘tabula rasa’ betiteld, echter gefascineerd en bedwelmd door de sfeer
van geestelijke verhevenheid die heerst in dit frisse bergoord… Castorp
lijkt te concluderen dat juist ziekte en de aanwezigheid van de dood deze
verheffing met zich mee brengt.

Al gauw maakt hij kennis met de humanist Settembrini, die hem voor
deze ‘lebensfeindliche’ sentimenten probeert te beschermen. Als echter
de Russische Madame Chauchat ten tonele wordt gevoerd, lijkt Castorp
het gezonde leven, waar hij in de Hanzestad toch mee is opgegroeid,
definitief achter zich te willen laten. De roman ontplooit zich verder
wanneer de Jezuïet en scherpe geest Naphta verschijnt en, met Castorp
als getuige, het (intellectuele) duel aangaat met Settembrini.

In 6 weken bespreken we uitvoerig de personages die Thomas Mann
met zoveel ironie, maar ook sympathie heeft neergezet. We zullen
gaandeweg de enorme filosofische rijkdom van het werk leren kennen
en daarbij geregeld een uitstapje naar de filosofie van Friedrich Nietzsche
maken.

Mail voor meer informatie naar info@art-weise.nl

Op weg naar de Toverberg

Op weg naar de Toverberg

Kafka in twee avonden – Workshop in Amsterdam juni 2014

blog April 29, 2014

Franz_Kafka_from_National_Library_Israel

Kafka in twee avonden

Workshop in Amsterdam

juni 2014

Een Kafkaëske workshop in een charmante zolderruimte.
**** NU AANMELDEN  info@art-weise.nl ****
Data en tijdstip
•    Woensdagavond 18 en 25 juni 2014
•    Van 18 tot 21 uur (incl. pauze;  na afloop drankje op het dakterras)
Inhoud
Twee avonden vol Kafka, beide avonden wordt er eerst een inleiding van ongeveer 60 minuten en daarna lezen en bespreken we gezamenlijk lezing enkele fascinerende tekstfragmenten.
We bespreken Kafka’s teksten aan de hand van de thema’s wreedheid, absurdisme en modernisme. Er komen ook een aantal filosofische achtergronden aan bod. De workshop bestaat uit twee sessies, maar beide sessies zijn ook los van elkaar te volgen.
Sessie 1, woensdag 18 juni: Vader en zoon
Vooral het vroege werk van Kafka draait vaak om een problematische verhouding tussen zonen en hun vaders. We bekijken dit spannende onderwerp aan de hand van de volgende teksten.
•    De gedaanteverwisseling (Die Verwandlung)
•    Het vonnis (Das Urteil)
•    Brief aan de vader (Brief an den Vater)
•    Ook de biografie van Kafka en de theorieën van Freud komen aan bod.

Sessie 2, woensdag 25 juni: Maatschappij en individu
In het latere werk van Kafka gaat het vaak om een verbeelding van de onderdrukkende werking die het maatschappelijke apparaat op het ‘ik’ uitoefent. Het begrip ‘kafkaësk’ is precies van die ervaring afkomstig. We bespreken deze sfeer van verdrukking en vervreemding aan de hand van de volgende teksten:
•    In de strafkolonie (In der Strafkolonie)
•    Het slot (Das Schloss)
•    Het proces (daaruit: voor de wet) (Der Process / Vor dem Gesetz)
Locatie
De JanEefPopUpKanToren. Dat is op het Mercatorplein in de Baarsjes. Adres: Mercatorplein 17- 1057 BZ Amsterdam. Zie ook: http://janeefpopup.nl

Jan-eef_slider_900_450-940x360
Kosten
•    1 sessie: 25 euro
•    2 sessies: 40 euro
•    Dit is inclusief materiaal (kopieën van de teksten + handouts) en drankje na afloop. Je hoeft dus geen teksten aan te schaffen!
Voertaal
We bespreken de Nederlandse tekst, met soms een uitstapje naar de originele tekst.
Voor wie?
Iedereen kan zich aanmelden, ongeacht leeftijd, voorkennis of achtergrond! Twijfel je toch? Mail of bel gewoon even!
Aanmelden of vragen?
Mail naar Trixie Hölsgens: info@art-weise.nl; of bel naar: 06 – 33 04 54 60
Na aanmelding ontvang je een betalingsverzoek.

Hannah Arendt cursus in Rotterdam

blog January 27, 2014

De data van de Hannah Arendt cursus te Rotterdam zijn bekend:

hannah-arendt
7, 8, 14 en 15 juli 2014,’s middags van 13.30 – 16.00 uur op de campus van de Erasmus Universiteit.
Aanmelden kan vanaf maart via

HOVO Rotterdam

De cursusbeschrijving volgt binnenkort op dit blog en in de Art+Weise-nieuwsbrief.

Abonneer je op de nieuwsbrief!  klik hier

 

 

Robert Musils Man zonder Eigenschappen

blog January 25, 2014

Cursus: Robert Musils Man zonder Eigenschappen

musil-man-without-qualities-1000w
Een dikke pil en dan ook nog onvoltooid. Het vergt nogal wat lef om aan Robert Musils Mann ohne Eigenschaften te beginnen met de kennis dat het werk geen eindstreep zal hebben. Want hoewel dit meesterwerk bekend staat als één van de meest invloedrijke romans van het modernisme en in 1999 zelfs verkozen werd tot “beste Duitstalige roman van de twintigste eeuw”, eindigt het in losse fragmenten. Begrijpelijk wanneer men bedenkt dat Musil alle aspecten van het sterk veranderende tijdperk waarin hij leefde met dit werk in kaart trachtte te brengen.
Ook de protagonist Ulrich probeert overzicht te krijgen. Hiervoor neemt hij tijdelijk “Urlaub vom Leben” (vakantie van het leven). Om de wereld te begrijpen is het volgens Ulrich namelijk nodig dat een mens zo min mogelijk met de dagelijkse werkelijkheid van doen heeft. Ulrichs zoektocht om op deze wijze een beter mens te worden, wordt in de roman afgewisseld met filosofische bespiegelingen over de verrassingen die Ulrich op zijn pad krijgt.


In de cursus worden aan de hand van intrigerende tekstpassages de belangrijkste ideeën uit deze roman belicht en zal duidelijk worden waarom Musils werk tot de kopstukken van het Europese modernisme behoort; en dus de moeite van het lezen waard is.


Literatuur: Tijdens de cursus wordt zowel de Duitse uitgave van Rowohlt Verlag als de Nederlandse Uitgave van Meulenhoff gebruikt. Het wordt aangeraden één van deze uitgaven voor aanvang van de cursus in bezit te hebben en zo mogelijk al een gedeelte te lezen.
Studiebelasting: de cursist zal naast de contacturen ook 4 tot 6 uur per week vrij moeten maken om tekstpassages te lezen.

Deze cursus werd gehouden aan de HOVO in Rotterdam (2012) en Amsterdam (2013).

Bij genoeg interesse en aanmeldingen kan deze cursus weer starten.

mail naar info@art-weise.nl